Niektórzy z nich cierpią ze względu na źle dobraną dietę czy nietolerancje pokarmowe, u innych przyczyna może być o wiele bardziej poważna. Połykanie powietrza i nadmierne gazy – jak się ich pozbyć? Nadmierne gazy czy odbijanie są produktem ubocznym procesu rozkładu węglowodanów. Takie sporty i mało wymagające ćwiczenia na żylaki nóg to między innymi: pływanie (lub nawet chodzenie w basenie i unoszenie się na wodzie), jazda na rowerze (nawet na krótkich dystansach), częste spacery ( trwające przynajmniej 20-30 min), unoszenie nóg w pozycji leżącej, naprzemienne stawanie na palcach i piętach. Aby zapobiegać wzdęciom można dodawać do potraw niewielką ilość kminku, czosnku lub imbiru. Należy także zwrócić uwagę na regularne spożywanie małych objętościowo posiłków (4-5 w ciągu dnia), dokładne przeżuwanie jedzenia, nie popijanie w czasie posiłków. Ważne jest także aby jeść powoli, unikać rozmów w czasie Bóle brzucha, nudności i wzdęty brzuch – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski. Wzdęcia, zgaga i ból brzucha – odpowiada Dr n. med. Aneta Kościołek. Bolesność i wzdęcia brzucha u 36-letniej osoby – odpowiada Aleksander Ropielewski. Bóle nadbrzusza, wzdęcia i zaparcia – odpowiada Piotr Pilarski. Przebieg USG stercza. Klasyczna głowica do USG przezodbytniczego ma po prostu podłużny, obły kształt i jest wąska jak palec. Przed badaniem nakłada się na nią dla higieny jednorazową osłonkę oraz smaruje żelem zmniejszającym tarcie i zarazem polepszającym przewodnictwo ultradźwięków. By zapobiec wzdęciom i gazom, używaj często kminku i majeranku. Dodawaj je do potraw, możesz też sięgać po nie po posiłku - zamiast łykać tabletki. . Wzdęcia i gazy to dolegliwość wstydliwa. Warto sobie uświadomić, co ją powoduje, by orientować się, kiedy jest tylko codziennym kłopotem, a kiedy może oznaczać poważniejsze schorzenie. Gazy jelitowe składają się głównie z dwutlenku węgla, siarkowodoru, azotu oraz metanu i powstają w trakcie procesów fermentacji, za które odpowiedzialne są bakterie symbiotyczne. Drugim czynnikiem, powodującym ich gromadzenie, jest po prostu połykanie powietrza w trakcie oddychania i jedzenia. W prawidłowo funkcjonującym organizmie gazy jelitowe są usuwane przez przewód pokarmowy jako „odbijanie powietrza” i „gazy”, czyli wiatry. Wszystkie te procesy są normalnymi, fizjologicznie występującymi zjawiskami. Kłopoty sprawiają wtedy, gdy dochodzi do nadmiernej produkcji i gromadzenia się gazów jelitowych. Jednym z nich, najczęstszym, są właśnie wzdęcia brzucha. Co powoduje gazy? Wzdęcia może spowodować każde zaburzenie w funkcjonowaniu układu pokarmowego. Sprzyjają im długotrwałe zaparcia, upośledzenia funkcji jelit, choroby trzustki i wątroby, choroba wrzodowa, nietolerancja pokarmowa, a także choroby występujące na tle nerwowym, np. zespół jelita drażliwego. I w takich przypadkach konieczna jest pomoc lekarza. Bywa, że wzdęcia pojawiają się po leczeniu antybiotykami. Zmieniają one lub niszczą naturalną florę jelitową w przewodzie pokarmowym. A właśnie tworzące ją drobnoustroje są niezbędne do prawidłowego przebiegu procesu trawienia. Dlatego najczęściej poza antybiotykiem lekarz przepisuje środek ochronny, niestety, nierzadko lekceważony przez pacjenta. To błąd. Jednak odpowiednie środki można kupić w aptece bez recepty. Odbudowie flory bakteryjnej sprzyjają też jogurty zawierające żywe bakterie. Wzdęcia mogą jednak wystąpić także u ludzi absolutnie zdrowych. Czynnikiem, który obecnie szczególnie im sprzyja, jest stres. Pod jego wpływem więcej gazu, czyli po prostu powietrza, połyka się podczas jedzenia i picia. Jego część zostanie usunięta przez „odbijania”, ale reszta może powiększać brzuch. Poza tym gaz wytwarzany w jelitach pochodzi z różnych procesów trawiennych. Nawet u zdrowych ludzi może czasem dochodzić do niepełnego trawienia i wchłaniania węglowodanów. Znana jest cała grupa produktów „gazotwórczych”, jak np. kapusta, fasola, groch, które mogą incydentalnie wywoływać wzdęcia. Problem zaczyna się wtedy, gdy wzdęcia i gazy występują coraz częściej bez względu na menu, bo jeśli nawet nie zagrażają zdrowiu, to powodują duży na gazy Gdy nie ma zastrzeżeń, co do stanu zdrowia, a brzuch rozdyma się, jak mu się podoba, to na początek warto ustalić, co nie podoba się przewodowi pokarmowemu. Bardzo często dobre skutki daje odpowiednia dieta. Należy unikać pokarmów ciężkostrawnych, wzmagających procesy fermentacyjne. Należą do nich m. in.: warzywa strączkowe (groch, fasola, fasolka, soczewica), cebula, kapusta, kalafior. U różnych osób produkcję gazów, a więc i wzdęć, mogą powodować także inne warzywa, np. brokuły, czy owoce, np. gruszki. Poza tym zdarza się, że pewne produkty powodują negatywne skutki tylko u wybranych osób. Dzieje się tak chociażby z produktami mlecznymi czy ciemnym pieczywem. Albo przy łączeniu skrobi z białkiem lub owocami, np. gdy jemy chleb z mięsem czy placek z owocami. Słowem, każdy powinien poobserwować własny organizm i tak zmodyfikować jadłospis, by nie prowokować nadprodukcji gazów. Może się też okazać, że nawet przy idealnej, skonsultowanej przez lekarza diecie wciąż jeszcze organizm ma za dużo gazów. Wówczas warto się skupić na nadmiernym połykaniu powietrza. Podstawowa rada to spokojnie i powoli jeść i pić. Koniecznie zrezygnować z picia gazowanych napojów, zwłaszcza słodzonych. Pomóc może też odstawienie gumy do żucia i papierosów. I wreszcie ruch. Zwłaszcza pływanie i spacery pobudzają ruchy robaczkowe jelit, dzięki czemu zapobiegają wzdęciom. Leki i przyprawy na gazy Na zmniejszanie dolegliwości zazwyczaj polecane są takie leki, które „wiążą” gazy w jelitach. Warto o nie zapytać farmaceutę. Czasami lekarze zalecają też otręby, węgiel aktywowany, środki łagodnie hamujące perystaltykę jelit. Coraz częściej i z dobrym skutkiem stosuje się też preparaty zawierające lecznicze bakterie. Można je kupić w aptece bez recepty. Kuracja trwa 2-4 tygodnie, ale warto ją zastosować. Aktualna też pozostaje rada jedzenia jogurtów, zawierających żywe kultury bakterii. Jednak nie dla osób, na które źle działają produkty mleczne. W przypadku gazów i wzdęć cennym sojusznikiem samopoczucia pozostają też zioła: rumianek, koper włoski, melisa, imbir i korzeń arcydzięgla. Najlepiej pić je po posiłkach jako herbatkę lub rozcieńczoną nalewkę. Dobrym domowym sposobem na złagodzenie wzdęć jest delikatny okrężny masaż brzucha w kierunku ruchu wskazówek zegara. Warto stosować przy tym olejek miętowy, kminkowy lub jałowcowy, ewentualnie ich mieszankę. Natomiast kolejny domowy sposób to taki dobór przypraw do gotowanej potrawy, by hamowały rozwój bakterii wytwarzających gaz. I tak zaleca się obfite stosowanie pietruszki, kopru, pieprzu tureckiego, kardamonu, imbiru i kminku. A przy daniach typowo wiatropędnych, np. zawierających fasolę, ich przykrą cechę ma usunąć cząber ogrodowy lub wysokogórski. Na pewno pomoże krótki spacer po posiłku i zioła – warto sięgnąć po herbatki z kopru włoskiego czy mięty pieprzowej. Tłuste i ciężkie potrawy doprawiajmy kminkiem, bazylią, kolendrą lub estragonem. Spożywanie ciężkostrawnych produktów, jedzenie w pośpiechu, a także nietolerancje pokarmowe przyczyniają się do nadmiernej produkcji gazów w jelitach. Co jeść, by nie mieć wzdęć? Dowiedz się, w jaki sposób zmodyfikować menu, by ograniczyć produkcję gazów jelitowych. Pewna ilość gazów w przewodzie pokarmowym jest zjawiskiem naturalnym. Gdy jednak pojawia się ich nadmiar, może dojść do powstania nieprzyjemnych i uciążliwych dolegliwości, takich jak wzdęcia brzucha oraz nieestetyczne powiększenie jego obwodu. Dieta a wzdęcia – co jeść, aby zmniejszyć wydzielanie gazów jelitowych? Jakie produkty nie będą wskazane, gdy dokucza nam wzdęty brzuch? Dieta a wzdęcia – wpływ żywienia na wzdęty brzuch i gazy w jelitach W ludzkim przewodzie pokarmowym znajduje się pewna ilość o gazów, zwykle nieprzekraczająca objętości 200 ml. Dokładna ich zawartość zależy od kilku czynników, od spożywanej przez nas diety. Więcej gazów będzie towarzyszyć nam przy zbyt szybkim jedzeniu posiłków oraz połykaniu powietrza podczas ich spożywania i przy równoczesnym mówieniu. Objętość gazów zależy także od składu codziennej diety, obecności tzw. łatwo fermentujących węglowodanów, obecnych np. w nasionach roślin strączkowych czy w wybranych owocach i warzywach (np. jabłkach, gruszkach, cebuli, czosnku itp.). Wytwarzanie gazów po spożyciu tych produktów jest związane z przedostaniem się do jelita grubego większej niż zwyczajowo ilości ciężkostrawnych węglowodanów, głównie oligosacharydów takich jak stachioza, werbaskoza czy rafinoza. Wzdęty brzuch to także efekt nietolerancji określonych składników pokarmowych, nietolerancji laktozy, obecnej w mleku oraz jego przetworach. Samo wzdęcie brzucha stanowi subiektywne uczucie rozdęcia jelit przez gazy jelitowe. Jego objawy ustępują zwykle po nocy albo przynajmniej po próbie wydalania ich w pozycji leżącej. Należy jednak pamiętać, że może ono towarzyszyć różnego rodzaju poważnym jednostkom chorobowym, takim jak przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, celiakia czy zapalenia jelit. Gdy wzdęcia mają charakter przewlekły, w zasadzie w ogóle nie ustępują i ciężko określić po jakich produktach się pojawiają, celem postawienia właściwej diagnozy oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia, niezwykle istotne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu klinicznego oraz żywieniowego, a także badań laboratoryjnych (morfologia krwi, badanie moczu, stolca, ultrasonografia jamy brzusznej oraz kolonoskopia). Zalecenia dietetyczne przy wzdęciach – co jeść na zagazowane jelita? Celem zmniejszenia częstotliwości występowania wzdęcia brzucha należy wdrożyć kilka podstawowych zasad dotyczących prawidłowej diety: spożywanie 4–5 posiłków dziennie, w równych odstępach czasu, bez pośpiechu, dokładnie skupiając się tylko na zjadanym posiłku, wypijanie minimum 2 litrów czystej wody dziennie, unikanie produktów nasilających perystaltykę jelit (patrz niżej), unikanie potraw smażonych, pieczonych oraz duszonych ze wcześniejszych obsmażaniem, określone produkty, zwłaszcza te o wysokiej zawartości tzw. cząstek FODMAP, należy wprowadzać pojedynczo, uważnie obserwując reakcję organizmu, gdy wystąpi zła tolerancja po spożyciu danego produktu, próbę zjedzenia go można powtórzyć po kilku dniach – zanim całkowicie wyeliminujemy go ze swojej diety, prowadzenie dziennika żywieniowego, z zapisem dokładnej tolerancji oraz reakcji organizmu po spożyciu danych posiłków – zgromadzone notatki ułatwią odnalezienie produktów, które nam nie służą. Polecane dla Ciebie zł zł ziele, trawienie, zaparcia zł simetikon, krople, wzdęcia, kolka zł Dieta na wzdęcia – które produkty nie powodują wzdęć? Wśród produktów szczególnie polecanych w diecie na wzdęcia znajdują się głównie te, które nie powodują tworzenia w jelitach nadmiaru gazów, a także wpływają na prawidłowe formowanie się stolca. Do takich należą naturalne jogurty, kefir, maślanka oraz otręby pszenne. Delikatne dla przewodu pokarmowego będą też przykładowo niewielkie ilości bananów, jagody, winogrona, mandarynki, biały ryż, ziemniaki, komosa ryżowa, kasza jaglana, marchew, sałata, dynia, a także chude mięso, ryby oraz rozważne ilości jaj (nadmiar może wywołać wzdęcia, które będą związane z obecnością w jajku związków siarki). Dieta likwidująca wzdęcia – tych produktów należy unikać Gdy dokuczają nam wzdęcia brzucha, należy zwrócić uwagę na obecność następujących produktów: alkohol, napoje gazowane, nadmierna ilość owoców i warzyw, a zwłaszcza tych o działaniu gazotwórczym, tj. kapusta, fasola, bób, cebula, szparagi itp., produkty obfitujące w tłuszcze, dań tłustych, smażonych, słodycze, ostre przyprawy, dania smażone, pieczone tradycyjnie, duszone, potrawy wzmagające perystaltykę jelit, tj. grube kasze, pieczywo razowe, miód itp. Co jeść, aby nie mieć wzdęć? W większości przypadków jest to sprawa bardzo indywidualna. To, co powoduje nadmierne gromadzenie się gazów jelitowych u jednej osoby, u drugiej może stanowić produkt neutralny. Stąd, dobrze prowadzić zapis w postaci dziennika żywieniowego, który ułatwi wskazanie produktów niepożądanych. Jadłospis i przepisy w diecie przy wzdęciach Śniadanie: kasza jaglana na mleku ryżowym, z musem jagodowym Kaszę (3 łyżki suchej) przepłucz na sitku, na zmianę zimną i wrzącą wodą, aby usunąć posmak goryczki. Wrzuć kaszę do garnka, dodaj płaską łyżeczkę masła oraz szklankę mleka roślinnego i gotuj na małym ogniu, aż całość wchłonie płyn. W między czasie, podgrzej w rondelku z odrobiną wody jagody, zmiksuj na mus. Dodaj do jaglanki. Obiad: dorsz pieczony w sosie pomidorowym z oliwkami z dodatkiem gotowanych batatów i zieloną sałatą Rybę skrop sokiem z cytryny, oprósz solą, odstaw na bok. W międzyczasie, w garnku z grubym dnem, z odrobiną wody, przyrządź sos pomidorowy. W tym celu obierz ze skórki marchewkę, pokrój w kostkę, podduś na wodzie. Dodaj passatę pomidorową, garść zielonych albo czarnych oliwek pokrojonych w krążki, szczyptę soli oraz cukru, zredukuj, aż sos stanie się gęsty. W naczyniu żaroodpornym posmarowanym na dnie odrobiną sosu, ułóż kawałki ryby, zalej sosem i piecz w zamkniętym naczyniu przez ok. 40 minut (180–200°C). W między czasie ugotuj batat pokrojony w kostkę. Sałatę porwij, wrzuć do miski z podzielonymi na kawałki 3–4 orzechami włoskimi, skrop odrobiną oleju rzepakowego. Przekąska: sałatka caprese ½ kulki mozzarelli pokrój w plasterki, ułóż na talerzu przekładając plasterkami z całego pomidora. Całość skrop łyżeczką oliwy, posyp listkami świeżej bazylii. Kolacja: delikatne kanapki z grahama, z chudą wędliną drobiową i papryką z dodatkiem kleiku z siemienia. Pieczywo muśnij masłem, obłóż wędliną i paskami papryki czerwonej o wydłużonych strąkach. Kanapki podawaj razem z „kisielem” przyrządzonym ze świeżo zmielonego siemienia lnianego zalanego wrzącą wodą. Jakie pieczywo jeść przy wzdęciach? Jeśli powodem ich powstawanie jest nadmiar błonnika pokarmowego, lepiej wybierać produkty jasne, pszenne. Natomiast gdy spożywana dieta jest bardzo niskoresztkowa, może okazać się, że przyczyną wzdęć jest zbyt mała ilość błonnika. Wówczas rekomendowane będzie pieczywo graham albo razowe. Jeszcze inna sytuacja występuje wówczas, gdy przyczyną wzdęć będzie np. nietolerancja glutenu lub nawet celiakia. Wtedy absolutnie należy wprowadzić pieczywo bezglutenowe, oznaczone znakiem przekreślonego kłosa. Twoje sugestie Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Polecane artykuły Cukinia – właściwości, wartości odżywcze i przepisy. Dlaczego warto jeść cukinię? Cukinia należy do rodziny dyniowatych. Jako niskokaloryczne warzywo i o niskim indeksie glikemicznym jest polecana osobom zmagającym się z insulinopornością czy cukrzycą. Jakich wartości odżywczych i witamin dostarczymy organizmowi, jedząc cukinię? Fasolka szparagowa – właściwości, wartości odżywcze, kalorie, zdrowe przepisy Fasolka szparagowa to warzywo o niskim indeksie glikemicznym, dlatego poleca się ją diabetykom, osobom cierpiącym na insulinoopornością lub walczącym z otyłością. W fasolce szparagowej istotą rolę odgrywa obecność błonnika, który pomaga regulować pracę przewodu pokarmowego. Jakie wartości odżywcze i ile kcal ma fasola szparagowa? W jaki sposób ją gotować, przechowywać i mrozić? Brzuch stresowy – czym jest i jak się go pozbyć? Spora część z nas „zajada stres”. Są jednak i tacy, którzy w momencie zwiększonego napięcia nie są w stanie tknąć czegokolwiek. Okazuje się, że w przypadku tych pierwszych skłonność do sięgania po wysokokaloryczne posiłki może wynikać z pewnych zmian fizjologicznych naszego ustroju. Czy jednak można tym tłumaczyć fakt rosnącej masy ciała i trudności w odchudzaniu, zwłaszcza gdy z uporem twierdzimy „że wcale nie jemy więcej”? Przyjrzyjmy się kortyzolowi – „hormonowi stresu”. Czy może on zwiększać ryzyko występowania „brzucha stresowego”? Jak prawdziwie wypocząć na urlopie i nie myśleć o pracy? Chociaż może się wydawać, że urlop to czas zupełnego resetu od spraw zawodowych, badania ukazują zupełnie odmienną tendencję. Według raportu Monitora Rynku Pracy sporządzonego przez Instytut Badawczy Randstad tylko 64 proc. Polaków potrafi zapomnieć o pracy podczas urlopu. Pozostała część osób, czyli aż 36 proc. Polaków w czasie wyjazdu wakacyjnego nie może przestać myśleć o projektach, zadaniach, zobowiązaniach i wielu innych kwestiach związanych z pracą. Glukozynolany – charakterystyka, właściwości, działania niepożądane Glukozynolany to grupa związków chemicznych charakterystyczna dla rodziny roślin potocznie nazywanych kapustnymi. W poniższym tekście przybliżymy tę grupę związków chemicznych. Sprawdziliśmy, jaki mają wpływ na nasz organizm oraz odpowiadamy na pytania: jakie mają właściwości? Czy są zdrowe? Czy powinniśmy ich unikać czy może zwiększyć ich ilość w naszej diecie? Jak radzić sobie ze stresem? Stres stanowi prawdziwą plagę naszych zabieganych i niezwykle zmiennych czasów. Prawdopodobnie nie ma osoby, która choć raz dziennie nie doświadczyłaby tej reakcji organizmu na czynniki postrzegane jako zagrożenie. O ile w odległych czasach stres pomagał człowiekowi, bo pozwalał mu zareagować odpowiednio na niebezpieczeństwo, o tyle współcześnie często jest on większym zagrożeniem niż samo zjawisko, w reakcji, na które jest wyzwalany. Lateks – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, szkodliwość W poniższym tekście przybliżamy to, czym jest lateks i w jakich produktach możemy go znaleźć. Odpowiadamy również na pytania, czy lateks jest szkodliwy oraz co robić w przypadku wystąpienia alergii na ten materiał. Zapraszamy do lektury. Jak przetrwać pierwsze dni w pracy po urlopie? Praktyczne porady Skończyłeś urlop i masz trudności z odnalezieniem się na nowo w pracy? A może Twój urlop dopiero nadchodzi, ale nauczony doświadczeniem już teraz obawiasz się, co czeka Cię w pracy po powrocie? Przeczytaj 6 praktycznych porad na to, jak przetrwać pierwsze dni w pracy po urlopie. Spodnie po posiłku stają się ciaśniejsze, pojawia się dyskomfort lub ból w okolicy brzucha. Brzmi znajomo? To wzdęcia – dolegliwość, która może występować u około 30% osób dorosłych. Na szczęście istnieją domowe sposób, które przyniosą Ci są wzdęcia?Wzdęcia to objaw ze strony przewodu pokarmowego, który polega na subiektywnym odczuwaniu ucisku, rozpychania jamy brzusznej i wyraźnym wrażeniu obecności zbyt dużej objętości gazów. Wzdęcie może (lecz nie musi) oznaczać również zwiększenie obwodu w okolicy brzucha – takie, które faktycznie można czego są wzdęcia?Bolesne wzdęcia spowodowane są obecnością zbyt dużej ilości gazów w jelitach. Właśnie wtedy pojawia się uczucie rozpierania, czy dziwne bulgotanie w brzuchu. Zastanawiasz się pewnie co dokładnie sprawia, że gazów w jelitach jest nagle za dużo. Pierwszą przyczyną może być aerofagia, czyli nadmierne połykanie powietrza. Drugą - fermentacja węglowodanów w jelitach. Dobra dieta na wzdęcia i gazy oraz kilka nowych, zdrowych nawyków może Ci pomóc poradzić sobie z tym męczącym – jak się ich pozbyć? 10 sposobów na wzdęcia i gazy1. Jedz powoli!Spożywanie posiłków w pośpiechu, niedokładne żucie i połykanie dużych kęsów często prowadzi do połykania większych ilości powietrza. Części gazów Twój organizm pozbywa się podczas odbijania, ale reszta niestety trafia w dalsze części przewodu pokarmowego, powodując przy tym leki na Staraj się nie rozmawiać przy jedzeniu3. Ogranicz ssanie i żuciePołykaniu powietrza sprzyjają również żucie gumy i picie przez słomkę, dlatego należy je ograniczyć. Niewskazane jest także ssanie landrynek czy Zrezygnuj z picia napojów gazowanych - tak, piwa też :(W ich składzie znajduje się dwutlenek węgla, który wydziela się w przewodzie pokarmowym. To właśnie dlatego często odbija się nam lub mamy wzdęcia po napojach typu cola. Co więcej, gazowane napoje często są źródłem dużych ilości cukrów, które są idealną pożywką dla naturalnie występujących w naszym organizmie bakterii jelitowych. Podczas takiego rozkładu węglowodanów powstają między innymi dwutlenek węgla, wodór i metan – gazy jelitowe odpowiedzialne za powstawanie Zrezygnuj z potraw smażonych i ciężkostrawnych Zalegają one w przewodzie pokarmowym, ponieważ wymagają dłuższego czasu trawienia w organizmie. Ważne jest by obserwować siebie! Nie ma potrzeby, żeby wykluczać produkty z wyższą zawartością błonnika (np. niektóre warzywa) tylko dlatego, że ciężej się je trawi, jeśli nie odczuwasz po nich żadnych Uważaj na produkty wzdymająceTakie produkty to np. fasola, groch i inne strączkowe, kalafior, brokuły, kapusta i brukselka. W nasionach roślin strączkowych obecne są lektyny, czyli związki blokujące trypsynę – enzym niezbędny do trawienia białekGdy białko nie może zostać strawione, za jego rozkład zabierają się bakterie, wytwarzając przy tym gazy ograniczyć ilość inhibitorów trypsyny, mocz nasiona (w zimnej wodzie przez około 8 godzin) i stosuj podwójne gotowanie bez przykrycia ze zmianą wody po pierwszym doprowadzeniu do Kminek, majeranek i tymianek!Do dań z kapusty, grochu czy fasoli dodawaj majeranek, kminek i tymianek. Nie tylko znacznie poprawiają smak potraw, ale ograniczają też występowanie Pij ziołowe herbatkiNajlepiej sprawdzą się napary z kopru włoskiego, mięty, szałwii czy kminku. Mają właściwości rozkurczowe i pobudzają procesy Sprawdź czy nie masz nietolerancji laktozy lub fruktozyJeśli wzdęcia są przewlekłe, a wspomniane wcześniej porady nie pomagają, może się okazać że cierpisz na nietolerancję laktozy lub fruktozy. To znaczy że Twój organizm może wytwarzać zbyt mało enzymów rozkładających laktozę na cukry proste, więc zostaje ona fermentowana przez bakteryjną florę jelitową, co prowadzi do wystąpienia nieprzyjemnych objawów. Najważniejsze jest jednak, by nie diagnozować się samemu. W tym przypadku przydatne będzie wykonanie wodorowego testu Pamiętaj o aktywności fizycznej! Prawdopodobnie Twoja babcia mówiła, że po obiedzie sadełko musi się zawiązać, ale zamiast poobiadowego odpoczynku przed telewizorem, wybierz się na rodzinny spacer. Pomocne mogą się okazać też łagodne ćwiczenia rozciągające. W dzisiejszych czasach wzdęcia są tak powszechne, że nazywa się je epidemią. Zaparcia są niewygodnym i nieprzyjemnym problemem, który dotyka 27% populacji. Zwykle zaparciom w ciągu dnia towarzyszą również wzdęcia, gazy, bóle krzyża, a nawet uczucie niepokoju. Dobrą wiadomością jest to, że zaparciom możemy w łatwym sposób zapobiegać, a jeśli już wystąpią to istnieje wiele naturalnych środków łagodzących, które mogą wspomagać sprawne funkcjonowanie jelit. Większość osób cierpiących na różnego rodzaju funkcjonalne zaburzenia żołądkowo jelitowe, takie jak syndrom jelita nadwrażliwego (IBS), wrzodziejące zapalenie jelita grubego i celiakia ma problemy ze wzdęciami, gazami i zaparciami. Niektóre doniesienia pokazują, że wzdęcia występują u 23% do 96% osób z IBS, 50% osób z dyspepsją czynnościową i 56% osób z przewlekłym zaparciem. Czym w ogóle są zaparcia? Zaparcia definiuje się jako trudność w opróżnianiu jelita, które zwykle związane jest ze stwardnieniem kału spowodowanym spowolnieniem pasażu jelitowego. Standardowo definiowane jest jeśli występuje jeden lub więcej symptomów: mniej niż 3 wypróżnienia tygodniowo lub wypróżnienia mające mniej niż 35g kału dziennie lub przeciąganie wypróżnienia ponad 25% czasu. W klasyfikacji istnieją dwa rodzaje zaparć: funkcjonalne i pierwotne, które jest spowodowane przez problemy z okrężnicą, takie jak powolne ruchy lub niekompletne przejście stolca oraz wtórne zaparcia spowodowane przez leki lub choroby, w tym raka, niedoczynność tarczycy i depresję. Kiedy pojawiają się zaparcia najczęściej jest to związane ze spowolnionym ruchem stolca przechodzącym przez okrężnicę, gdy nie powstaje wystarczająca ilość stolca lub następuje opóźnione opróżnianie okrężnicy, ewentualnie kombinacja dwóch. Zwykle zaparcia spowodowane są połączeniem różnych czynników, przede wszystkim związanych z dietą, aktywnością fizyczną, a także ilością stresu. Najczęstszymi przyczynami są: dieta o niskiej zawartości błonnika, odwodnienie spowodowane brakiem wystarczającej ilości wody i nadmierne obciążenie emocjonalne. Przyczyny i objawy zaparć Czynniki przyczyniające się do powstawania zaparć: nieprawidłowa dieta - bogata w żywność wysokoprzetworzoną, cukier, rafinowane węglowodany, alkohol, niezdrowe tłuszcze czy brak odpowiedniej ilości błonnika, mogą utrudniać prawidłową pracę jelit, stres – chroniczny stres wpływa na produkcję hormonów i neuroprzekaźników, co ma bezpośredni wpływ na napięcie mięśni, powstawanie stanu zapalnego, produkcję enzymów i ogólne funkcjonowanie przewodu pokarmowego, odwodnienie – odwodnienie i brak równowagi elektrolitowej powoduje zarówno upośledzenie trawienia, jak i utrudnienie utrzymania regularności oddawania stolców, brak aktywności fizycznej – ćwiczenia pomagają zwiększyć przepływ krwi oraz wzmacniają mięśnie w obrębie przewodu pokarmowego, niektóre leki – mogą często powodować zaparcia, w tym leki przeciwdepresyjne, leki zobojętniające kwas solny (IPP), suplementy wapnia lub żelaza, leki antycholinergiczne, leki przeciwdrgawkowe, narkotyki, leki moczopędne, dysbioza jelitowa – zdrowe bakterie żyjące w przewodzie pokarmowym pomagają regulować pracę jelit. Jednym z powodów, dla którego ważna jest obecność włókna pokarmowego w diecie jest to, że jest on prebiotykiem i pomaga namnażać się dobroczynnym bakteriom w jelitach, problemy z tarczycą lub problemy hormonalne – menopauza, PMS, zaburzenia jedzenia, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, choroba Parkinsona, urazy kręgosłupa lub problemy neurologiczne, które wpływają na nerwy w obrębie przewodu pokarmowego, niedobór magnezu – magnez jest elektrolitem, który wspomaga prawidłowe funkcjonowanie mięśni. Niedobory magnezu w diecie mogą przyczyniać się do powstawania napięcia mięśni, jak również pogarszać objawy stresu emocjonalnego, złe nawyki łazienkowe – brak odpowiedniej ilości czasu czy siedzenie w niewygodnej pozycji w toalecie może przyczyniać się do problemów z wypróżnianiem, niedobory snu, jet lag czy podróżowanie, starszy wiek – osoby starsze często tracą zainteresowanie jedzeniem z powodu nieodczuwania smaku, problemów z żuciem i brakiem energii do przyrządzania potraw, co skutkuje nieodpowiednią podażą błonnika i kalorii, które spowalnia proces trawienia. Jakie są najczęstsze objawy? wytwarzanie mniejszej ilości ruchów jelit. Należy pamiętać, że „mniej niż normalnie” będzie różnić się w zależności od osoby. Niekoniecznie występuje jedna konkretna liczba wypróżnień, którą należy przyjmować za normę – jedni chodzą do łazienki częściej niż raz dziennie, inni tylko co drugi dzień, problemy z oddawaniem stolca – oddanie stolca jest trudne lub bolesne, skorelowane z bólami brzucha, zwiększonym parciem i nadwyrężaniem w celu oddania stolca, wzdęcia w obrębie jamy brzusznej i zwiększona ilość gazów. Wzdęcia Posiadanie wzdętego brzucha różni się od posiadania ogromnej ilości tkanki tłuszczowej zgromadzonej wokół talii, lecz w obu przypadkach brzuch wygląda jak u kobiety ciężarnej. Wzdęcia najczęściej są tymczasowe i spowodowane są nagromadzeniem powietrza w obrębie przewodu pokarmowego i jego rozciągnięciem na zewnątrz. Istnieje szereg różnych powodów, które skutkują wzdęciami – alergie, zaburzenia równowagi hormonalnej, dysfunkcje tarczycy, problemy z jelitami i wiele innych. Samo wzdęcie brzucha jest zwykle związane z problemami trawiennymi. Dla wielu osób przyczynami nadmiernego wydzielania gazu w jelitach są: niedostateczne trawienie białka (powodujące fermentację niektórych pokarmów), niezdolność do całkowitego rozłożenia cukrów i węglowodanów, brak równowagi we florze bakteryjnej jelit. W przewodzie pokarmowym znajdują się miliardy dobrych i złych bakterii, które utrzymują homeostazę, jeśli zostanie ona zaburzona może prowadzić to do występowania wzdęć i wydzielania nadmiernych ilości gazów. Przyczynami wzdęć oprócz wyżej wspomnianych są również: alergie pokarmowe lub nadwrażliwości – nietolerancja laktozy, żywność zawierająca gluten (większość pieczywa, makarony, bułki) i niektóre rodzaje węglowodanów zwane FODMAP. Dieta eliminacyjna może pomóc określić, które pokarmy powodują wzdęcia, ponieważ nie są odpowiednio rozkładane i trawione, SIBO – przerost bakterii w jelicie cienkim spowodowany często po zażyciu antybiotyków lub z powodu stanu zapalnego i złego trawienia, infekcje – stan zapalny w obrębie narządów miednicy, dróg moczowych i żołądkowo jelitowych może powodować wrażenie obrzmienia, niedrożność jelit – najczęściej występuje wraz z zaparciami, nudnościami i wymiotami, najczęściej spowodowana jest przez blizny lub inne zmiany w obrębie jelita cienkiego lub grubego, co skutkuje zablokowaniem stolca i płynów, nowotwory – jednym z objawów raka jelita grubego lub macicy jest wzdęcie, jeśli próbujesz wszystkich sposobów zmniejszenia dolegliwości i problemów trawiennych, a nic nie pomaga skonsultuj się z lekarzem. Wsparcie Omawiając najlepsze naturalne środki zapobiegające zaparciom i wzdęciom najlepiej podzielić je na produkty spożywcze, które należy jeść i których należałoby unikać, a także suplementy, które pomagają. Przy dostosowywaniu strategii żywieniowej zapobiegającej problemom trawiennym należałoby skupić się przede wszystkim na poprawnym funkcjonowaniu układu pokarmowego. Jeśli cierpisz na zaparcia lub wzdęcia włącz do swojej diety: Żywność o wysokiej zawartości błonnika - w codziennej diecie produkty, takie jak surowe owoce i warzywa, orzechy, ziarna i nasiona. Warto włączyć do diety słodkie ziemniaki, jabłka, gruszki, jagody, suszone śliwki, awokado, nasiona chia i nasiona lnu, nieprzetworzone zboża, brokuły, rośliny korzeniowe, Otręby – spożywanie 7-8 g otrąb owsianych jest zdrową alternatywą dla środków przeczyszczających, Zielone warzywa liściaste - zawierają nie tylko błonnik, ale są również bogatym źródłem magnezu, którego odpowiednia ilość jest kluczowa do utrzymywania perystaltyki jelit, Suszone śliwki i figi - mają wysoką zawartość błonnika i działanie przeczyszczające. Sorbitol zawarty w suszonych śliwkach jest słabo absorbowany przez jelita i działa jako osmotyczny środek przeczyszczający. Przy uporczywych zaparciach w kilka dni może pomóc je złagodzić, jednak musimy podchodzić do nich ostrożnie, bo zawierają sporo cukru, Szklankę ciepłej wody z cytryną - spożywana na czczo ma tendencję do pobudzania trawienia, Odpowiednia podaż płynów - jest kluczowa, aby błonnik mógł przejść przez przewód pokarmowy i utworzyć stolec. Zwiększając spożycie błonnika w swojej diecie nie zapominaj o zwiększeniu spożycia wody, aby usprawnić pasaż jelitowy. Spożywanie większej ilości błonnika przy niedostatecznym spożyciu wody może jeszcze pogorszyć zaparcia i bóle brzucha, Oliwę z oliwek, która działa jako smarujący środek przeczyszczający, co oznacza, że pokrywa ściany jelita i umożliwia łatwiejsze przechodzenie stolca. W czterotygodniowym badaniu u 50. osób z zaparciami podawano 4 ml oliwy z oliwek, oleju lnianego lub oleju mineralnego – w tym badaniu najlepiej wypadła oliwa z oliwek i olej mineralny w celu łagodzenia objawów zaparcia. Natomiast unikaj: Żywności wysokokalorycznej o niskiej zawartości błonnika i składników odżywczych, takiej jak sery, słodzone płatki zbożowe, frytki, fast foody, lody, Przetworów mięsnych – wędlin, parówek i produktów mrożonych o wysokiej zawartości sodu, Produktów smażonych – tłuszcze trans (zawarte w produktach smażonych, fast foodach i wyrobach cukierniczych) spowalniają przejście stolca przez jelita i upośledzają trawienie, Alkoholu – zwiększa on produkcję moczu i utratę płynów, co może pogorszyć zaparcia, Pasteryzowanych produktów mlecznych – wiele osób nie toleruje laktozy i może cierpieć na zaparcia z powodu nadmiernego spożycia produktów mlecznych, Mąk rafinowanych – taka mąka nie zawiera praktycznie żadnego błonnika, Kofeiny – w zależności od osoby wykazuje ona różne działanie na trawienie. U niektórych osób może ona zwiększać wytwarzanie moczu, co będzie się wiązało z odwodnieniem i potęgowaniem problemu, zaś u innych może poprawiać ruchy perystaltyczne poprzez stymulowanie skurczów mięśni. Kofeina działa na hormon gastrynę, która stymuluje komórki wydzielające kwas, stymulując w ten sposób trawienie i powodując ruchy perystaltyczne. Suplementy pomocne w leczeniu zaparć i wzdęć: Kiełkujące nasiona chia i siemię lniane są bogate w błonnik i zdrowe tłuszcze oraz pomagają absorbować wodę. Włącz do diety około 2-3 łyżek nasion (najlepiej namoczonych) dziennie popijając je odpowiednią ilością wody. Rozważ również włączenie oleju lnianego do codziennego jadłospisu, Nasiona babki płesznik są również bogate w błonnik i wspomagają formowanie stolca. W połączeniu z wodą ze względu na wysoką zawartość błonnika rozpuszczalnego łuska pęcznieje, co stymuluje skurcze jelit i pomaga przyspieszyć perystaltykę przewodu pokarmowego. Zaleca się spożywanie jednej łyżki stołowej raz dziennie, Błonnik zawarty w jabłkach i gruszkach ze względu na obecność pektyny, ale również sorbitolu wspomaga formowanie stolca, Magnez poprawia motorykę jelit, natomiast w dużych dawkach może wykazywać działanie przeczyszczające. Wodorotlenek magnezu jest jednym z najczęściej stosowanych osmotycznych środków przeczyszczających w Kanadzie. Mechanizm działania polega na tym, że wyższe dawki magnezu (zwłaszcza w formie wodorotlenku i tlenku) są słabo wchłaniane w jelitach, co powoduje, że więcej wody przedostaje się do światła jelita, co czyni je osmotycznym środkiem przeczyszczającym. Magnez aktywuje również cholecystokininę i syntezę tlenku azotu, które stymulują ruchy perystaltyczne. Nie jest zalecany dla osób z chorobą nerek lub serca, ponieważ może powodować zaburzenia równowagi elektrolitowej. Spożywaj około 250 mg 2-4 razy dziennie, Imbir działa jako stymulujący środek przeczyszczający i jest skuteczny w leczeniu dyspepsji czynnościowej, Olej rycynowy ze względu na zawartość kwasu rycynolowego, który jest wchłaniany przez jelita powoduje powstanie skurczu przesuwając stolec przez okrężnicę, Sok z aloesu zmniejsza stan zapalny w obrębie przewodu pokarmowego i poprawia częstotliwość wypróżnień. Jest naturalnym środkiem przeczyszczającym. Wystarczy 1-2 łyżki dziennie, ponieważ większa ilość może powodować skurcze brzucha i biegunki, Senes – roślina kwitnąca z rodziny motylkowatych, popularna w herbatkach przeczyszczających. Sennozydy zwiększają ilość wody w jelitach i skurcze w okrężnicy, Wiele substytutów cukru nie jest wchłanianych przez jelita, co pozwala im działać jako osmotyczne środki przeczyszczające, gdy spożywane są w dużych ilościach. Zalicza się do nich mannitol, ksylitol i sorbitol – spożywane w nadmiarze wykazują efekt przeczyszczający, Probiotyki wspomagają utrzymanie zdrowia jelit, co jest elementem kluczowym w leczeniu zaparć i wzdęć. Podczas przerostu bakterii beztlenowych, które namnażają się w momencie niewystarczającej ilości bakterii prozdrowotnych, mogą pojawiać się dolegliwości związane z nadmierną fermentacją jelitową. Szczepy takie jak Lactobacillus plantarum, Bifodobacterium breve i Bifidobacterium animalis podawane przez 30 dni zmniejszają ilość twardych stolców, co ułatwia pasaż jelitowy, zmniejszają również wzdęcia, bóle brzucha i ogólny dyskomfort trawienny. Podsumowując, jeśli chcesz pozbyć się problemu zaparć i wzdęć włącz do swojej diety odpowiednią ilość błonnika i wody, zacznij się ruszać, zredukuj ilość stresu i ewentualnie włącz suplementy, które usprawnią trawienie. BIBLIOGRAFIA: © Evdoha / Spis treści Czym są wzdęcia u psa?Co wywołuje wzdęcia u psa?Jakie się objawy wzdęć u psa?DiagnozaTerapia — jak pozbyć się wzdęć?Jak zapobiegać gazom i wzdęciom u psa? Czym są wzdęcia u psa? Wzdęcia czy też gazy jelitowe to zbieranie się nadmiernej ilości gazów w układzie trawiennym, a następnie uchodzenie tych gazów z jelita grubego na zewnątrz organizmu. Gazy te to przede wszystkim metan, dwutlenek węgla, siarkowodór oraz azot i tlen. Wzdęcia to objaw, który pojawia się u wielu psów różnych ras i różnych grup wiekowych, i jest on przykry nie tylko dla samego czworonoga, ale bywa uciążliwy także dla jego opiekunów. Co wywołuje wzdęcia u psa? Czasami do wzdęć prowadzą poważne schorzenia lub ostre zatrucia, jednak najczęstszą przyczyną ich występowania jest podawanie psu ciężkostrawnej karmy, a więc nieprawidłowe odżywianie. Ciężkostrawne dla psa najczęściej rośliny strączkowe, takie jak groch czy fasola, niedojrzałe warzywa oraz produkty o wysokiej zawartości cukru. Dodatkowo kapusta oraz cebula potęgują ryzyko gazów, przy czym ta ostatnia ze względu na silną toksyczność dla psów nie powinna im być pod żadnym pozorem podawana. Podobnie niedokładne przeżuwanie pokarmu, a przez to osadzanie się w jelitach dużych kawałków jedzenia, może wywoływać niemałe problemy z gazami. Poza trudnym do strawienia pokarmem istnieje również problem nietolerancji i alergii pokarmowych, na przykład na mleko, fruktozę, laktozę czy gluten, które również prowadzą do wzdęć. Nietolerancja glutenu widoczna jest zwłaszcza podczas karmienia psa karmą zawierającą zboża, jednak również niektóre karmy bezzbożowe mogą wywołać gazy jelitowe. Sprawdź naszą ofertę wysokiej jakości karm bezzbożowych dla psa! Nie tylko nieprawidłowe odżywianie psa prowadzi do problemów ze wzdęciami, lecz również inne schorzenia, których gazy jelitowe są następstwem. Należą do nich na przykład infekcje wywołane przez pasożyty jelitowe (na przykład robaki, giardie, bakterie czy wirusy) oraz inne chroniczne choroby jelitowe ( zespół jelita drażliwego, zaburzenia trawienia, syndrom leniwego jelita czy nieswoiste zapalenia jelit ang. IBD). Ponadto u niektórych ras psów, na przykład mopsa czy buldoga francuskiego, zmiany strukturalne w ciele, jak na przykład brachycefalia, powodują wzmożone połykanie powietrza podczas jedzenia, co prowadzi do gromadzenia się gazów w jelitach. Jakie się objawy wzdęć u psa? W zależności od stopnia nasilenia problemu oprócz typowych objawów, takich jak ulatnianie się gazów przez odbyt i przykry zapach, zdarzają się również inne, na przykład różnorodne odgłosy dobiegające z brzuszka psa, ucisk w brzuchu, ból i wynikająca z niego skulona postawa ciała, a także utrata apetytu. Wzdęcia to stan, w którym gazy jelitowe nie mogą w odpowiedniej ilości wydostać się na zewnątrz organizmu psa, co stanowi dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo, wobec czego należy udać się z chorym pupilem do weterynarza. Wzdęcia mogą spowodować chociażby skręt żołądka. Dla wzdęć charakterystyczne są silne kolki i skurczopodobne bóle. Charakterystyczna dla cierpiącego psa jest postawa polegająca na złożeniu głowy na łapkach w pozycji półleżącej, niczym do modlitwy. Jest to typowa dla wszystkich psów oznaka, że wymagają one pomocy od opiekuna. Częste wstawanie, siadanie i kładzenie się także może być oznaką silnych bólów brzucha. Wzdęciom mogą towarzyszyć również inne symptomy związane z dolegliwościami gastrycznymi wywoływanymi najczęściej ciężkostrawnym pokarmem, na przykład biegunka, wymioty lub utrata wagi. Diagnoza Żeby pozbyć się wzdęć, niezbędna jest analiza przyczyny ich występowania przeprowadzona przez specjalistę. Co możesz zrobić jako opiekun psa? Sporządź listę produktów, które Twój pupil spożywa. Jeśli po diecie eliminacyjnej wraz z weterynarzem wykluczycie wszelkie nietolerancje pokarmowe, przeprowadzi on szereg testów, na przykład przebada stolec pod kątem obecności pasożytów. Morfologia krwi może z kolei pomóc w wykryciu nieswoistych zapaleń jelit. Jeśli żaden z testów nie wykaże wyraźnej przyczyny wzdęć, weterynarz powinien przeprowadzić badania pod kątem zaburzeń strukturalnych lub funkcjonalnych w organizmie zwierzęcia. © Daxiao Productions / Terapia — jak pozbyć się wzdęć? Jeśli wzdęcia i gazy jelitowe zdarzają się psu sporadycznie, nie traktuje się ich jako objaw poważnej choroby. Jeśli jednak ich częstotliwość się zwiększy, powinny zostać rozważone i podjęte konkretne środki. Przy nasilonych dolegliwościach gazy jelitowe może pobudzić do wydostania się na zewnątrz masaż brzuszka — dzięki niemu gazy się ulotnią i wzdęcia zredukują. Jeśli jednak sytuacja jest już poważniejsza, doszło na przykład do skrętu żołądka, niezbędna będzie ingerencja medyczna. Przy chronicznych symptomach w największej ilości przypadków pomaga celowa zmiana karmy lub specjalistyczna dieta, na przykład w postaci gotowanego mięsa kurzego z nieprzyprawionym ryżem. Zwróć uwagę, by rację pokarmu podzielić na kilka posiłków w ciągu dnia, by odciążyć już i tak obciążony przewód pokarmowy psa. Po okresie takiego postu podawaj pupilowi wyłącznie lekkostrawne posiłki o szczególnie niskiej zawartości zbóż i cukru. Jak zapobiegać gazom i wzdęciom u psa? Wyważona i kompletna dieta to podstawa w zapobieganiu wzdęciom. Zawsze analizuj listę składników produktu i wykluczaj te z dużą zawartością glutenu, cukru, białek, białek mleka i zbóż. Także sposób podawania karmy może działać na gazy i wzdęcia profilaktyczne. Na przykład podwyższona miska na stojaku może pomóc psu, by nie połykał w czasie przyjmowania pokarmu nadmiernych ilości powietrza. Pomagają w tym również specjalnie ukształtowane miski do wolniejszego jedzenia, a rozdzielenie posiłków na mniejsze porcje odciąży przewód pokarmowy. Pilnuj psa, by nie interesował się podczas spaceru odchodami innych psów czy resztkami jedzenia zostawionymi na ziemi, gdyż prowadzić może to nie tylko do gazów, ale także do zatruć pasożytniczych. Pamiętaj o przeprowadzaniu regularnych kontroli u weterynarza, także badań kału zwierzęcia! Lek. wet. Franziska G. Wszechstronne wykształcenie weterynaryjne uzyskała na Uniwersytecie Justusa Liebiga w Gießen (Justus-Liebig-Universität Gießen). Zdobyła tam doświadczenie w różnych dziedzinach, takich jak medycyna małych, dużych i egzotycznych zwierząt, a także farmakologia, patologia i higiena żywności. Obecnie udziela się jako autorka, pracuje także nad własną rozprawą naukową. Jej celem jest polepszenie ochrony zwierząt przed chorobami wywoływanymi przez patogeny bakteryjne. Oprócz naukowej wiedzy weterynaryjnej, jako szczęśliwa opiekunka psa, dzieli się także własnymi doświadczeniami. Dzięki temu potrafi jeszcze lepiej zrozumieć i wyjaśnić obawy i problemy, jak również powtarzające się pytania opiekunów dotyczące zachowania i zdrowia ich zwierząt domowych. Najczęściej polecane 9 min 303 Kastracja psa Kastracja psa jest ważnym i trudnym tematem dla właściciela. Czym różni się kastracja od sterylizacji? Jakie są wady i zalety tych zabiegów?

dieta przeciw wzdęciom i gazom